Combinatie van Expertmeningen (CEO)

Voor het kwantificeren van risico’s kan gebruik gemaakt worden van het combineren van expertmeningen. Door het ontbreken van historische gegevens moet vaak teruggevallen worden op expert judgement. Uit de literatuur is het bekend dat mensen vaak overmoedig zijn bij het inschatten van onzekerheden (en geven dus een te lage spreiding aan). Om subjectiviteit zo veel mogelijk te voorkomen wordt gebruik gemaakt van het combineren van expertmeningen.

Voor het combineren van de afzonderlijke kwantificeringen van de deskundigen wordt het Klassieke model van Cooke toegepast (zie ‘Experts in Uncertainty’, R.M. Cooke, New York: Oxford University Press, 1991). In deze methode wordt door middel van een gewogen gemiddelde van de afzonderlijke kansverdelingen een gecombineerde verdeling bepaald. In deze toepassing krijgen de deskundigen een gelijk gewicht. Deze gecombineerde verdeling kan een ‘grillige vorm’ hebben, die niet geschikt is voor simulatieprogramma’s. Daarom wordt hierop een verdeling gefit die hier wel geschikt voor is; de meest voor de hand liggende verdelingen zijn de driehoeksverdeling, de uniforme verdeling en eventueel de bètaverdeling. De wijze van fitten zorgt ervoor dat de belangrijkste kenmerken van de gecombineerde verdeling gehandhaafd blijven, namelijk de meest waarschijnlijke waarde, de verwachtingswaarde en de spreiding. Hiervoor wordt de momenten-fitmethode gehanteerd uit ‘Kwantificering van Expertmeningen’, D. van Klaveren, TU Delft, 1998. Bij het combineren van de expertmeningen kan ook de mate van overeenstemming tussen de experts bepaald worden. Indien er voldoende overeenstemming is, kan de resulterende verdeling direct gehanteerd worden. Indien er onvoldoende overeenstemming is, wordt het betreffende onderdeel plenair nogmaals besproken. De experts zien dan ook de schattingen van de andere experts. Na een discussie of verklaringen van afwijkingen, kunnen experts hun eigen schatting bijstellen (op basis van aangedragen argumenten). Hierna kan opnieuw een verdeling gefit worden op de gecombineerde verdeling. Indien naar aanleiding van de discussie, geen meningen worden bijgesteld, wordt de oorspronkelijke verdeling gehandhaafd, die dan waarschijnlijk een grote spreiding kent.